Ο Μακεδονικός Όλυμπος τους προϊστορικούς και πρωτοϊστορικούς χρόνους

«Οι περί Πιερίην και Ολυμπον δώματ’ έναιον»

Η περιοχή του Μακεδονικού Ολύμπου συντήρησε στην προϊστορία αλυσιδωτές εγκαταστάσεις χάρη στις προϋποθέσεις που διέθετε: νερό, γεωργικές, υλοτομικές, κτηνοτροφικές, κυνηγετικές δυνατότητες, αφθονία οικοδομικών υλικών, φυσικά περάσματα, στρατηγική σημασία, άριστα καταφύγια. Αν προστεθεί η θάλασσα και η θέση κλειδί στον άξονα βορρά-νότου, γίνεται αντιληπτή η σημασία της για τον άνθρωπο της προϊστορικής εποχής.

Σε έναν τόπο συνδεδεμένο στην παράδοση με τον πυρήνα του βασιλείου του Αλέξανδρου, η αρχαιολογική εικόνα που προέκυψε άριστα εφάρμοσε στη συναρπαστική εικόνα της Ελλάδος γενικότερα.. Ο θεσσαλο-ευβοϊκός κύκλος είναι ο πλησιέστερος. Παρατηρούνται οι διαχρονίες, μεταβάσεις, διαφορές και τομές στις εναλλαγές των εποχών που είναι αντίστοιχες, συνεπείς και παράλληλες με εκείνες στη νοτιότερη Ελλάδα. Μπορούμε να πούμε συνοψίζοντας, ότι τα προϊστορικά και πρωτοϊστορικά ευρήματα της περιοχής, απλώς υπομνηματίζουν τα πανάρχαια ελληνικά της ονόματα. Ονόματα με πρώιμη αύρα χάρη στον ομηρικό χαρακτήρα τους και τον μύθο που τα συνοδεύει. Όλα περιγράφουν τη φύση των θέσεων που κατέχουν: έφαλος βράχος είναι πράγματι ο Πλαταμών, κανάλια τα Λείβηθρα, πλούσια σε νερά η Πίμπλεια, βράχος η Πέτρα, ιερός χώρος το Δίον, εύφορη γη η Πιερία κ.ά. Αν υπήρξαν οι αναφερόμενοι ως εκτοπισμένοι από τους Μακεδόνες προϊστορικοί «Θράκες» Πίερες, καθόλου δεν προκύπτει από τα ευρήματα ότι ανήκουν σε «ξένο» πολιτιστικό κύκλο. Ίσως, μάλιστα, να έζησαν μεταξύ τους ειρηνικά μέχρι την αρχή της επεκτατικής πορείας των Τημενιδών της Κάτω Μακεδονίας. Αγνωστο πότε, ίσως με την κινητικότητα των ελληνικών λαών μετά τα Τρωϊκά. Ο αναφερόμενος διωγμός των Πιέρων και η εγκατάστασή τους στην περιοχή του Παγγαίου ερμηνεύει εν μέρει την παράλληλη λατρεία του Ορφέα στις δύο περιοχές.

map

Κείμενο: Έφη Πουλάκη Παντερμαλή